Αρχική σελίδα » Μαθήματα » Θεωρητική γλωσσολογία
Θεωρητική Γλωσσολογία
 
Διδάσκουσα: Σπυριδούλα Βαρλοκώστα
Τομέας Γλωσσολογίας, Τμήμα Φιλολογίας, ΕΚΠΑ
 
1. Στόχοι του μαθήματος
Σκοπός του μαθήματος είναι να εξοικειωθεί ο φοιτητής/η φοιτήτρια με τις θεωρητικές έννοιες και τα εμπειρικά πορίσματα της σύγχρονης γλωσσολογίας. Οι στόχοι του μαθήματος είναι να μπορεί ο φοιτητής/η φοιτήτρια:
    - να αναγνωρίζει γλωσσικά φαινόμενα και να εντοπίζει το επίπεδο ανάλυσης στο οποίο ανήκουν.
    - να διακρίνει τον ρόλο των γλωσσικών μονάδων ως αναπόσπαστων συστατικών του γλωσσικού συστήματος καθώς και τους συσχετισμούς μεταξύ τους.
    - να χρησιμοποιεί τα μεθοδολογικά εργαλεία της γλωσσολογίας στη μελέτη γλωσσικών φαινομένων της γλώσσας του/της.
 
2. Περιγραφή περιεχομένου του μαθήματος
Θα εξεταστούν ζητήματα όπως, τα γενικά χαρακτηριστικά της γλώσσας, η σχέση γλώσσας και ομιλίας και ο βιολογικός χαρακτήρας της γλώσσας (απόκτηση της γλώσσας, σχέση γλώσσας και εγκέφαλου). Επιπλέον, θα συζητηθούν τα βασικά χαρακτηριστικά των επίπεδων ανάλυσης της γλώσσας: Φωνητική (οι ήχοι της γλώσσας και η κατηγοριοποίησή τους), Φωνολογία (οι σχέσεις και η οργάνωση των φθόγγων σε ένα συγκεκριμένο γλωσσικό σύστημα), Μορφολογία (η εσωτερική δομή της λέξης, οι κανόνες μορφολογίας και οι μηχανισμοί σχηματισμού λέξεων), Σύνταξη (οι τρόποι και κανόνες σύμφωνα με τους οποίους οι λέξεις συνδυάζονται σε μεγαλύτερες ενότητες όπως, φράσεις και προτάσεις), Σημασιολογία (η εννοιολογική πλευρά της γλώσσας, τα σημασιολογικά χαρακτηριστικά και οι σημασιολογικές σχέσεις), Πραγματολογία (η χρήση της γλώσσας και οι κανόνες επικοινωνίας).
 
3. Τρόποι αξιολόγησης του μαθήματος
   -  Γραπτή εξέταση: Προβλέπεται γραπτή εξέταση κατά την εξεταστική περίοδο.
   -  Προφορική παρουσίαση: Προβλέπεται ατομική ή ομαδική παρουσίαση σε μια θεματική του μαθήματος κατά τη διάρκεια του εξαμήνου.
 
4. Ενδεικτική βιβλιογραφία
  • Aronoff, Mark & Rees-Miller, Janie (Eds.) (2001). The Handbook of Linguistics. Oxford: Blackwell Publishing.
  • Chomsky, Noam (2004). Για τη Φύση και τη Γλώσσα. Μτφρ. Γιώργος Κοτζόγλου. Αθήνα: Παπαδήμας.
  • Chomsky, Noam (2005). Νέοι Ορίζοντες στη Μελέτη της Γλώσσας και του Nου. Μτφρ. Μαρίνα Βασιλείου. Αθήνα: Πατάκης.
  • Crystal, David (2011). Ένα μικρό βιβλίο για τη γλώσσα. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη. [Crystal, David (2010). A Little Book of Language. London: Yale University Press.]
  • Fromkin, Victoria, Rodman, Robert & Hyams, Nina (2013). An Introduction to Language. 10th Edition. New York: Wadsworth, Sengage Learning.
  • Lyons, John (1995). Εισαγωγή στη Γλωσσολογία. Μτφρ. Μ. Αραποπούλου, Μ. Βραχιονίδου, Κ. Καρρά & Α. Αρχάκης. Eπιστημ. επιμ. Γ. Καρανάσιος. Αθήνα: Πατάκης.
  • Lyons, John (2001). Εισαγωγή στη Θεωρητική Γλωσσολογία. Μτφρ. Ά. Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Ζ. Γαβριηλίδου & Ε. Ευθυμίου. Αθήνα: Μεταίχμιο.
  • Pinker, Steven (1994). The Language Instinct. London: Penguin Books. Μετάφραση στην Ελληνική (2000). Το Γλωσσικό Ένστικτο. Αθήνα: Κάτοπτρο.
  • Radford, Andrew, Atkinson, Martin, Britain, David, Clahsen, Harald & Spencer, Andrew (2009). Linguistics: Αn Ιntroduction. 2nd Edition. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Φιλιππάκη-Warburton, Ειρήνη (1992). Εισαγωγή στη Θεωρητική Γλωσσολογία. Αθήνα: Νεφέλη.